Албатта ҳукм Аллоҳникидур Сиёсий сақофий таҳлилий
сайт

 

 

«اِقْبَلِ الْحَدِيقَةَ وَطَلِّقْهَا تَطْلِيقَةً»

«Боғни олиб, уни бир талоқ қил», деганлар.32 Бу гап унинг хотини ҳақида айтилган гап эди. Ибн Аббоснинг бу ривояти маржуҳдир (маржуҳ рожиҳнинг акси). Чунки Насоий, Абу Довуд ва Молик «Муваттаъ»да қилган ривоятлар бевосита Собит ибн Қайс хотинининг тилидан бўлганди. У ривоятларнинг охирларида «қўйиб юбор», «уйига кетказиб юбор», «уйида ўтирди» каби иборалар ишлатилганди. «Бир талоқ қўй», деган гап айтилмаганди. Қиссани бошқалар ривоят қилганидан кўра бошидан ўтказган одамнинг ўзи ривоят қилиши кучлироқдир, рожиҳроқдир. Усул фанидаги таржиҳ бобида шундай дейилган. Шунинг учун хулъ талоқ эмас.


в)    Пайғамбар с.а.в. ажрашмоқчи бўлган аёлга уч эмас, бир ҳайз муддати кутишни буюрдилар. Бу ҳам унинг талоқ эмаслигини кўрсатади.
Бу гап юқорида айтиб ўтганимиз Насоий ривоятида бор эди. Шунингдек, Термизий Ибн Аббос р.а.дан ривоят қилган ҳадисда Собит ибн Қайснинг хотини эри билан ажрашмоқчи бўлиб келганида Пайғамбар с.а.в. унга бир ҳайз муддати идда ўтиришни буюрганлар. Бу ҳам хулънинг талоқ эмаслигини кўрсатади. Агар у ҳам талоқ бўлганида уч ҳайз муддати идда ўтириш керак бўларди. Модомики, хулъ талоқ эмас, никоҳни бекор қилиш ҳисобланар экан, демак, хулъдан кейин иддада бўлиши ёки бўлмаслигидан қатъий назар аёлни қайтариб олиш мумкин бўлмайди. Энди шу ишга доир шаръий ҳукмлар асосида яна унинг розилигини олиш, яна янги никоҳ ўқиш ва унга яна янги маҳр тайинлаш лозим бўлади.
Аллоҳ Таоло оятнинг якунида булар Аллоҳнинг ҳудудлари эканини, улардан ўтмаслик, уларга риоя қилиш лозимлигини, улардан ўтиб кетганлар аламли азобга лойиқ бўладиган золимлардан бўлиб қолишларини баён қиляпти.


تِلْكَ حُدُودُ اللّهِ فَلاَ تَعْتَدُوهَا وَمَن يَتَعَدَّ حُدُودَ اللّهِ فَأُوْلَـئِكَ هُمُ الظَّالِمُونَ

(Бу Аллоҳнинг қонун-чегараларидир. Бас, улардан тажовуз қилиб ўтмангиз! Ким Аллоҳ чегараларидан тажовуз қилиб ўтса, ана ўшалар золимлардир).

 

3. Аллоҳ Таоло бу муборак оятда рухсат этилган чегарадан ўтиб, учинчи марта талоқ қилган кимсанинг хотини катта боин талоқ бўлишини, қайтиб у билан яраша олмаслигини, ҳатто янги никоҳ, янги маҳр билан ҳам бу иш амалга ошмаслигини, бунинг учун бошқа бир эрга тегиши ва ўша янги эри боин талоқ қилганидан

 

(32) Ибни Можа: 2046.

 

48-бет

Бетлар: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83 84 85 86 87 88 89 90 91 92 93 94 95 96 97 98 99 100 101 102 103 104 105 106 107 108 109 110 111 112 113 114 115 116 117 118 119 120 121 122 123 124 125 126 127 128 129 130 131 132 133 134 135 136 137 138 139 140 141 142 143 144 145 146 147 148 149 150 151 152 153 154 155 156 157 158 159 160 161 162 163 164 165 166 167 168 169 170 171 172 173 174 175 176 177 178 179 180 181 182 183 184 185 186 187 188 189 190 191 192 193 194 195 196 197 198 199 200 201 202 203 204 205 206 207 208 209 210 211 212 213 214 215 216 217 218 219 220 221 222 223 224 225 226 227 228 229 230 231 232